Autisme bij jongeren is vaak minder zichtbaar dan je denkt. Toch is het superbelangrijk om op tijd de signalen van autisme te herkennen. Vroege herkenning kan namelijk echt het verschil maken in de ontwikkeling en het welzijn van een jongere.
Wat is autisme eigenlijk?
Autisme is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis. Of simpeler gezegd: er is sprake van een aangeboren verschil in hoe de hersenen informatie verwerken. Dit heeft invloed op hoe iemand de wereld waarneemt, informatie verwerkt en reageert op anderen en op prikkels.
Bij jongeren kan autisme zich op verschillende manieren uiten. Niet elke jongere met autisme is hetzelfde. Toch zijn er een aantal kenmerken waar je als ouder of zorgprofessional alert op kunt zijn.
Signalen van autisme bij jongeren
Let als ouder of zorgprofessional op deze signalen:
-
Moeite met het maken of onderhouden van sociale contacten
-
Letterlijke interpretatie van taal of grapjes niet begrijpen
-
Overgevoeligheid of juist ondergevoeligheid voor prikkels (geluiden, geuren, aanraking)
-
Sterke behoefte aan structuur en voorspelbaarheid
-
Intense interesses of herhalend gedrag
-
Problemen met plannen, organiseren of flexibiliteit
Let op: bij meisjes worden signalen vaak gemist, omdat ze hun gedrag beter leren camoufleren. Daarom is extra alertheid belangrijk.
Wat kun je doen als je autisme vermoedt?
Heb je het idee dat er misschien sprake is van autisme? Praat erover met school of de huisarts. Zij kunnen helpen bij de verwijzing naar een gedragsdeskundige, zoals een orthopedagoog of jeugdpsycholoog. Die kan een diagnose stellen en advies geven over passende begeleiding.
Begeleiding bij autisme: wat werkt?
Een jongere met autisme heeft vaak baat bij een omgeving die duidelijk en voorspelbaar is. Hier zijn een paar praktische tips voor begeleiding bij autisme:
-
Structuur bieden: vaste routines en duidelijke afspraken geven rust.
-
Duidelijke communicatie: wees concreet, vermijd vage termen of sarcasme.
-
Prikkelverwerking respecteren: houd rekening met hoe zij prikkels ervaren, en geef ruimte als het te veel wordt.
-
Aansluiten bij hun interesses: dit geeft zelfvertrouwen en motivatie.
-
Werken aan zelfinzicht: help jongeren ontdekken wat voor hen werkt en hoe ze dat kunnen aangeven.
Handige methodes en tools
Er bestaan goede methodes die professionals (en soms ook ouders) kunnen gebruiken om jongeren met autisme beter te ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan:
-
Geef me de 5 – een methode die houvast biedt bij communicatie en het creëren van voorspelbaarheid.
-
Autismevriendelijke Coachaanpak – een aanpak die zich richt op begeleiding op maat, afgestemd op de belevingswereld van jongeren met autisme.
Conclusie
Iedere jongere is uniek. Dat geldt zeker oovoor jongeren met autisme. Door de signalen van autisme op tijd te herkennen en op een passende manier te begeleiden, kun je als ouder of zorgprofessional écht impact maken. Je helpt de jongere niet alleen nu, maar geeft ze ook een sterkere basis voor de toekomst.
Deel dit artikel:
